Johan Cruijff, 1947-2016

[Ajax Rules]

Maar door het kleine aantal wedstrijden kon je denk ik wel makkelijker nog een keer pieken.

Ik betwist dat er uberhaupt bewijs is voor een (enigszins structureel) dalende lijn. Nogmaals: ze speelden de sterkste ploeg in Europa gewoon helemaal weg. Waarom zou dat een jaar later niet meer mogelijk zijn geweest?

Verder was de finale tegen Juventus inderdaad niet om aan te zien. Tegelijk hebben ze die finale vrij moeiteloos dood gemaakt, waarna de cup na afloop achteloos op de achterbank werd gegooid. Je kan ook zeggen dat ze met het overschot van een Pogacar huishielden en met een goed gesprek in de zomerstop gewoon nog drie of vijf jaar door hadden kunnen gaan met hun terreur-campagne over de Europese velden.

[Marillion]

Ik kan dat niet beoordelen. Heb het niet actief meegemaakt. Maar in algemene zin. Kan je nog een jaar doorgaan met winnen als je drie jaar lang de beste bent? Ja, dat lijkt me wel. Al hangt het natuurlijk ook af van de vraag hoe goed tegenstanders worden. Een opkomende ploeg is in de regel dan gretiger.

Tijdperken van clubs stoppen nu eenmaal op enig moment.

[Zuidema]

Alhoewel het moeizame werk tegen Real (ondanks Gerrie Mühren) en de draak tegen Juve al aangaven dat dat Ajax zijn beste tijd had gehad.

Mmmm...... Bayern Munchen, waarschijnlijk de sterkste ploeg van Europa (na Ajax) werd compleet overklast (een paar weken voor de wedstrijden tegen Real Madrid).

Bayern na Ajax toen de sterkste van Europa? Ja, denk ik ook wel. De kern van Bayern was al Europees Kampioen geworden, een jaar later werd het wereldkampioen en veroverde het 3x de Europacup. Niet zo swingend als Ajax, maar wel superdegelijk en bloedlink.

Die 4-0 was wat mij betreft wel het laatste hoogtepunt van dat Ajax. Maier was toen trouwens erg zwak. Jammer dat hij dat ruim een jaar later niet was. Desondanks was het 0-0 bij rust. Als ik mij het goed herinner vroeg Keizer zich toen af hoe ze in hemelsnaam nog konden winnen van zo'n compact spelende, stugge tegenstander. De tweede helft drukte Ajax echter toch nog door. En dat vond ik ook vaak het frappante van dat Ajax. In het aanvalspel ging vaak best wel eens wat mis in de passing, maar met de druk naar voren konden ze vaak rap de bal heroveren en met veel gevarieerd dynamisch spel weer gevaarlijk offensief worden en de druk erop houden. De tegenstander moest steeds overal op het veld ''aan'' staan, werd zo murw gespeeld en vroeg of laat maakte het dan fatale fouten.

[Yopii]

Niemand was verbaasd dat het na 1973 afgelopen was, De rek was er wel uit, was de algemene opinie. Volgens mij zei commentator Herman Kuiphof na het laatste fluitsignaal ook zoiets als: 'Dat was het dan', maar dat kan ik verkeerd begrepen hebben. Capello toen vond Ajax blasé. Die vertelde ooit dat na de finale de Ajacieden de Cup achteloos in de bus smeten.

Waarom zou dat een jaar later niet meer mogelijk zijn geweest?

Tja, als Cruijff was gebleven, als ze hadden gedaan wat Zuidema voorstelde, ja dan... Zonder Cruijff ging het natuurlijk niet.

Maar je had ook de trainerswissel: Kovacs ging weg, Knobel kwam. Er was geen sterke trainer die orde op zaken stelde.

[Zuidema]

Niemand was verbaasd dat het na 1973 afgelopen was, De rek was er wel uit, was de algemene opinie. Volgens mij zei commentator Herman Kuiphof na het laatste fluitsignaal ook zoiets als: 'Dat was het dan', maar dat kan ik verkeerd begrepen hebben. Capello toen vond Ajax blasé. Die vertelde ooit dat na de finale de Ajacieden de Cup achteloos in de bus smeten.

Even opgezocht. Profetische woorden van Kuiphof tijdens de ereronde:

''Als we allemaal oud en der dagen zat zijn, zullen we er allemaal zeker nog met jaloezie aan terugdenken. Want blijven zoals het nu is, dat lijkt een onmogelijkheid.''

[Ajax Rules]

Tja, als Cruijff was gebleven, als ze hadden gedaan wat Zuidema voorstelde, ja dan... Zonder Cruijff ging het natuurlijk niet.

Nogmaals: zonder zijn teamgenoten ging het voor Cruijff ook niet. Hij heeft na zijn vertrek bij Ajax nog elf seizoenen clubvoetbal gespeeld en geen enkele echte prijs meer gewonnen. Nou vooruit, ik tel de Spaanse landstitel van 1974 als een prijs.

Dus het is ook een giga-smet om zijn eigen carriere. Hij had de situatie beter moeten analyseren, zichzelf niet onmogelijk moeten maken en zich moeten laten leiden door zijn ratio (ipv door zijn ego).

Maar je had ook de trainerswissel: Kovacs ging weg, Knobel kwam. Er was geen sterke trainer die orde op zaken stelde.

Uiteraard. Met Cruijff EN een veeleisende teambuilder, een type Farioli, had Ajax in vijf jaar nog gewoon drie keer de EC1 kunnen pakken.

Dus ja, Kuiphof had gelijk dat er mentaal de sleet op zat. Maar dat is niet omdat het er intrinsiek niet meer in zat. Het had voorkomen kunnen en moeten worden. Juist die mentale moeheid en de slechte verhoudingen hadden ten koste van alles en met de grootst mogelijke professionaliteit aangepakt moeten worden.

[Zuidema]

Verder was de finale tegen Juventus inderdaad niet om aan te zien. Tegelijk hebben ze die finale vrij moeiteloos dood gemaakt, waarna de cup na afloop achteloos op de achterbank werd gegooid.

Ik heb eens een interview gelezen van Suurbier, waarin hij vertelde dat Ajax doodop was richting finale. We zaten echt op het tandvlees, zei hij. Dus er werd voortdurend rust ingebouwd en hooguit wat lichtjes op souplesse getraind. Kovacs vertelde intussen aan de pers dat Ajax superhard getraind had en dat zijn team nog nooit in zo'n formidabele conditie had gestoken. Hij zag de match dan ook met groot vertrouwen tegemoet.

Nou is Suurbier niet in de eerste leugen gestikt en ik heb dit verhaal nergens anders kunnen vinden. Wat wel bleek was dat Ajax toen onwaarschijnlijk mat speelde. Het was erg warm en broeierig die avond in Belgrado, dus dat kan een rol hebben gespeeld. In ieder geval benaderde Juve Ajax met teveel respect en kwam het er te laat achter hoe kwetsbaar de ploeg was.

[Marillion]

Dit in tegenstelling tot 1996 toen ze de hele wedstrijd juist als een verzameling dolle stieren over het veld gingen. Zo zonde dat we toen niet nog een keer tot een dubbel zijn gekomen. Eerder dat jaar was Ajax nog geweldig maar in de finale was het op. Te veel blessures met name.

[Yopii]

https://www.ajaxshowtime.com/bijzaken-e ... n-de-jeugd

In retrospectief vraag ik me dan af hoe dit mogelijk was. Zag niemand de extreme technische kwaliteiten van Bergkamp, behalve Cruijff? Hoe kan dat? Die waren toch evident?

Dit verhaal geeft ook een mooi inkijkje in de werkwijze van Cruijff. Zelfs ploeggenoten zagen niet welke gedachte erachter zat dat Bergkamp op vreemde posities moest spelen. Die dachten dat hij gewoon niet zo goed was.

[Marillion]

Ik heb die jeugdlichtingen niet in beeld. Stond Sneekes toen niet bekend als een groot talent? Het gebeurd natuurlijk veel vaker in de jongere lichtingen dat spelers daar opvallen die helemaal niet doorbreken terwijl anderen niet zo opvallen en het wel redden.

Maar als je kijkt naar Bergkamp dan lijkt het me inderdaad sterk dat er vroeger helemaal niets aan hem opviel als het ging om zijn techniek. Misschien was het wel meer functioneel en minder straat als je begrijpt wat ik bedoel. Trucjes met een bal zijn leuk maar de kwaliteit van je eerste balcontact is veel belangrijker.

[Cruijff]

Morgenavond zal deel 3 uit de documentairereeks te zien zijn.

Ik zat de afgelopen weken in Spanje en moet de eerste 2 delen nog terug kijken, maar niet alle reacties zijn positief:

"ik vind het geen lekkere documentaire.
De voetbalbeelden zijn flitsen. Gaan veel en veel te snel. Te kort. Je ziet amper wat er gebeurt. En de voetbalbeelden horen het belangrijkste te zijn. Helemaal bij Cruyff.
Er zijn ook teveel bombastische geluidseffecten.
Er worden ook teveel zgn artistieke dingetjes bijgehaald. Zie je plots 3 keer een dirigent tussendoor flitsen. Dat slaat dan op Johan de dirigent.
Of bloemen die opengaan als er wordt gezegd dat hij openstaat voor mogelijkheden.
Het is mij allemaal te gekunsteld. De hele tijd moet er iets symbolisch bij."

"Als je Cruyff tussendoor hoort praten in oude interviews is het geluid te zacht. Of ik hoor niet goed wat hij zegt en dan zit er ook nog een zweverige synthesizer doorheen.
Er komt ook geregeld een irritante psychoanalyticus aan het woord die Cruyff gaat uitleggen/ontleden.
Die documentaire is gemaakt door iemand die niet echt van voetbal houdt."

"Wat idd wel heel leuk is, is dat er toch weer beelden en reportages uit het archief zijn gevist die ik nog nooit heb gezien."

"Jammer is in deel 2 die kinderen op de Albert Cuyp tijdens het WK 74. Ik ken die reportage.
Twee meisje en een jongen kraken Cruyff af.
Dat jongetje rechts in beeld met die verticaal gestreepte trui nam het vervolgens heel treffend op voor Cruyff, maar dat laten ze niet zien in deze documentaire want dat past natuurlijk niet in dat onderwerp over de weerstand in Nederland jegens Cruyff."

Iemand over deel 1:

Ik vond deze docu een beetje schokkerig

Het gaat allemaal wat te snel in die docu, maar zie toch weer nieuwe dingen.

[Yopii]

Misschien was het wel meer functioneel en minder straat als je begrijpt wat ik bedoel. Trucjes met een bal zijn leuk maar de kwaliteit van je eerste balcontact is veel belangrijker.

Yep, daarover zei Cruijff ooit, gevraagd naar het bijzondere van Bergkamp: 'Simpele techniek'.

Gelukkig had Bergkamp geen zaakwaarnemer die boos werd omdat hij deze uitspraak niet begreep, zoals destijds het geval was met wijlen de Pizzabakker en Zlatan.

[Marillion]

Je ziet dat met enige regelmaat nog steeds bij jeugdspelers. Van die zaalvoetballers die allemaal "op 10" willen spelen. Trucjes beheersen ze wel en bij de jeugd komen ze er een heel eind mee. Fysiek is het vaak aan de magere kant en dan blijkt bij de hogere elftallen ineens dat die trucjes je niet meer helpen en dat je meer hebt aan functionele techniek en een goed ontwikkelt lichaam.

Mensen die oppervlakkig naar een jeugdelftal kijken zien die trucjes maar niet de functionele techniek. Een speler die tweebenig is. Waar elke bal in één keer goed ligt om verder te spelen.

[Marillion]

Ik heb de docu inmiddels helemaal gekeken. Altijd leuk om vooral oude beelden terug te zien. Voor mijn gevoel was het wel de moeite geweest om alles wat meer uit te smeren en dieper te behandelen. Je kunt natuurlijk zonder problemen in plaats van 4 ook 8 afleveringen maken. Maar kennelijk was dit al lastig.

Ik begreep dat Marcel Boekhoorn geld op tafel heeft gelegd om dit te realiseren. Hij staat ook in de aftiteling. Als geld het probleem was geweest dan hadden we dat toch wel kunnen oplossen zou je denken?

In zijn periode als trainer bij Ajax komt hij er niet zo goed vanaf. Daar is ook wel iets voor te zeggen natuurlijk. Ajax was al kampioen en had dus een talentvolle groep. Zijn werkwijze met Vanenburg, Koeman, Rijkaard en Van Basten was stroef. Natuurlijk is uit te leggen dat hij ze beter wilde maken maar gevolg was wel dat die jongens allemaal vertrokken. Daar zat ook geld tussen maar het is wel een terechte kritische noot bij hem als trainer. Gelukkig wonnen we wel de EC2. Maar zijn grote succes als trainer kwam pas bij Barcelona.

[Yopii]

Daar zat ook geld tussen, ja. Of denk je dat Van Basten anders niet was vertrokken?

Koe idem: PSV betaalde veel beter. Financieel was het een puinhoop bij Ajax, er kon niets. De club werd geleid door een loodgieter.

In retrospectief zien die jongens wel de waarde van hun tijd bij Ajax, op Vanenburg na dan. Maar ja, die dacht dat Cruijff jaloers op hem was.

Ik vond het een prachtige tijd, de mooiste die ik bij Ajax heb meegemaakt. Ik was jong en het was romantisch. Het was ook nog Amsterdams. Later kreeg je al die successupporters erbij, dat was een stuk minder gezellig. Zo heb ik het tenminste ervaren. Cruijff was natuurlijk hartstikke gek, maar dat was juist leuk. Het was één groot experiment.

[Marillion]

Het idee van een voetbalclub is natuurlijk wel dat je probeert om in een seizoen een prijs te winnen als je daarvoor het materiaal hebt. Dat zat er ook gewoon in want ze waren al kampioen. We rekenen trainers nu ook af op de vraag of ze het maximale rendement uit een spelersgroep weten te halen.

Cruijff was een beginnende trainer en maakte bij Ajax dus fouten die hij later bij Barcelona niet meer hoefde te maken omdat hij ervaring op had gedaan en daarvan had geleerd.

[Yopii]

Nou ja, er was ook een 'beetje' concurrentie van PSV. PSV werd dik gesteund door Philips, zou het jaar erop ook de EC1 winnen. PSV had ervaren voetballers als Van Breukelen, Gerets, Nielsen, Arnesen, Gullit, en daarbij nog Koe en Vanenburg, Heintze, enz.

In die tijd was het verschil tussen het hoogste Europese toernooi en de andere twee toernooien nog niet zo belangrijk groot als nu. Nu is CL een must, al is het maar omdat clubs in de hoop op succes de financiële grens opzoeken.

Midden tachtiger jaren was het niveau van het Nederlandse voetbal vrij laag, dat veranderde tegen het einde van het decennium. Ajax moest eind tachtiger jaren een veel hoger niveau halen dan een paar jaar eerder om kampioen te worden.

[peter]

Die psychoanalyticus met z’n Hercules, Achilles, Hermes is wel echt irritant he. Waar slaan zijn bijdrages op?

[Marillion]

Ja, wie is dat überhaupt en op basis waarvan zit hij in die docu?

Wim Jonk en Ruben Jongkind had ik overigens ook wat moeite mee als je kijkt naar de verhouding minuten in de docu en echte samenwerking met Cruijff. Gullit was ook wel erg prominent voor iemand die eigenlijk vooral niet met hem heeft gewerkt of gespeeld.

[peter]

Ja dat is ook heel vreemd. Sowieso vreemd gekozen “duiders” inderdaad. En ik vind het ook wel erg snel gaan allemaal helaas. Ik zou dan wat meer knippen bij Koeman, Gullit, Jonk etc.