Re: Telstar - AFC Ajax zo 11-01 14:30 uur
Geplaatst: zo jan 11, 2026 4:58 pm
Stukje van VIpro
Oscar Gloukh is bij Ajax de natuurlijke opvolger van Hakim Ziyech. Sinds de verkoop van de artiest uit Marokko aan Chelsea is het wachten geweest op een vrije geest. Die voetballer is gearriveerd met Gloukh. Net als Ziyech is hij een speler die voortdurend danst op het dunne koord tussen genialiteit en gekte. De spelmakers zijn een bron van vermaak als het goed loopt en een bron van ergernis bij slecht spel. In dat laatste scenario volgt altijd de vraag: lijdt hij niet te veel balverlies?
Nog een overeenkomst tussen Gloukh en Ziyech: deze nummer 10's renderen het best in een vrije rol vanaf de zijkant.
Dat Gloukh voor Ajax effectiever is vanaf de flank, blijkt alleen al uit een simpele statistiek. In de zeven wedstrijden waarin hij gestart is als aanvallende middenvelder in een systeem met vier verdedigers, hebben de Amsterdammers geen enkele keer de nul gehouden. Slechts twee keer werd er met Gloukh als nummer 10 gewonnen, thuis tegen NAC Breda en uit bij FC Twente. Daar staan vier nederlagen en één remise tegenover. Die slechte resultaten zijn niet aan het moeilijke programma in die duels te wijten. Ajax speelt vijf van die zeven duels thuis, waaronder krachtmetingen met NAC Breda, SC Heerenveen en Excelsior. Heel veel rendement levert de centrale rol van Gloukh bovendien niet op, met twee goals en één assist.
In de vrije rol vanaf de rechterflank komt Gloukh juist steeds beter op dreef. Tegen Telstar scoort hij weer eens, nadat hij voor de winterstop als hangende rechtsvoor ook rendement heeft gehad tegen FC Groningen (assist), Qarabag (twee goals) en Feyenoord (assist).
Om drie redenen ligt de rol vanaf de zijkant Gloukh beter.
1. Defensief ontlast
Een van de belangrijkste redenen dat de vrije rol op de flank Gloukh goed ligt: hij wordt defensief ontlast. Bij Red Bull Salzburg is hij in belangrijke duels vaak gebruikt als hangende linksvoor. In Oostenrijk is dezelfde conclusie getrokken als in Amsterdam: Gloukh is geen aanjager van de pressie.
Gloukh is simpelweg geen loopwonder. In een systeem waarin de aanvallende middenvelder in het jagen naast de spits komt, zoals John Heitinga probeerde in de fase met Gloukh als nummer 10, is die eigenschap wél nodig. In dat speelplan is de aanvallende middenvelder defensief de belangrijkste schakel. Hij bepaalt de momenten waarop wél of niet kan worden doorgestapt. Dat is op het lijf geschreven van Guus Til, maar Gloukh beheerst dat niet. De eerste helft van de uitwedstrijd tegen FC Twente is daarvan het beste voorbeeld. Keer op keer komt Ajax in de Grolsch Veste in grote problemen, omdat Gloukh doorstapt zonder kloppende organisatie in zijn rol.
Ondersteunend beeld bij het artikel© ESPN
In de structuur van Fred Grim is het verdedigende takenpakket voor Gloukh veel overzichtelijker. Sinds Grim op eigen helft terug is gekeerd naar de formatie van Francesco Farioli, met een middenvelder die uitzakt in de laatste lijn, is het defensieve werk voor de vleugelaanvallers makkelijker. Mika Godts is niet de enige die daarvan profiteert.
Ondersteunend beeld bij het artikel© ESPN
Voor Gloukh is zijn defensieve takenpakket op de rechterflank uiterst overzichtelijk. Hij hoeft als buitenste middenvelder in de defensieve 5-4-1 niet veel meer te doen dan passlijnen dichtlopen. Stapt hij een keer te enthousiast uit? Dan staan in zijn rug nog voldoende spelers om dat op te lossen. Dat geeft Gloukh de kans om wat meer zijn instinct te volgen en vooruit te verdedigen. Dat hij in die rol ook defensief zijn waarde heeft, blijkt uit het feit dat hij tot zijn wissel tegen Telstar de Ajacied is die de meeste ballen verovert (6).
2. Zwerven tussen linies
Een tweede voordeel voor Gloukh: hij arriveert op de nummer 10-positie, in plaats van dat hij er al staat.
Indien Gloukh start als nummer 10, is hij in theorie vrij gemakkelijk te verdedigen. Dan kan een tegenstander een controlerende middenvelder aan hem opofferen, die hem kort dekt. De enige manier voor Gloukh om vrij te komen, is in dat geval om steeds verder uit te zakken richting het eigen doel. In de hoop dat zijn mandekker hem dan op een bepaald moment loslaat. Zelfs als dat gebeurt, is Gloukh ver verwijderd van de zones waarin hij wedstrijden kan beslissen.
In zijn huidige rol vanaf de flank kan Gloukh juist makkelijk zwerven tussen de linies. Iedere keer als hij vanaf rechts naar het centrum beweegt, moet bij een tegenstander gecommuniceerd worden over wie hem opvangt. Vaak gaat de linksback van de opponent niet mee met Gloukh, omdat Anton Gaaei aanvallend steeds opduikt in de rechter buitenbaan.
Ondersteunend beeld bij het artikel© ESPN
Met zijn spelinzicht is Gloukh bijzonder goed in het herkennen van de momenten waarop bij tegenstanders sprake is van miscommunicatie. Telstar probeert bijvoorbeeld vaak om hem te verdedigen via de linker centrale verdediger in de zone. Gloukh speelt met die dynamiek door verder naar links te bewegen.
Ondersteunend beeld bij het artikel© ESPN
Dat doet Gloukh bijvoorbeeld in aanloop naar de openingstreffer. Na een inworp op links vindt Gloukh de vrijheid door vanaf de rechterflank over te steken naar een positie links centraal op het middenveld. Davy Klaassen zorgt in dat scenario voor extra twijfel door op te duiken als rechter aanvallende middenvelder, de plek waar Gloukh offensief vaak start.
Ondersteunend beeld bij het artikel© ESPN
Uiteindelijk steekt Gloukh toch weer over naar de andere flank. Daar vindt hij op aangeven van Gaaei net genoeg ruimte om een schot te lossen dat zo van richting veranderd wordt dat Ronald Koeman junior een antwoord schuldig blijft: 0-1.
Vestigt Gloukh wél de aandacht van Telstar op zich? Dan ontstaat veel ruimte voor Gaaei.
Ondersteunend beeld bij het artikel© ESPN
Halverwege de eerste helft levert dat bijvoorbeeld een opgelegde kans op voor Kasper Dolberg. Nadat Gloukh in de loop heeft meegegeven op Gaaei krijgt Dolberg een grote mogelijkheid.
Ondersteunend beeld bij het artikel© ESPN
Bovenstaande heatmap illustreert dat Gloukh op papier misschien als rechtsvoor speelt, maar dat hij in de praktijk vooral aan de bal komt op centrale posities. Zelfs als de Israëliër, zoals tegen Telstar, ongelukkig is met veel van zijn keuzes, geeft deze rol hem een platform om bepalend te zijn voor het wedstrijdverloop.
3. Gevolgen balverlies
Gloukh speelt met veel risico. Hij zoekt graag naar de beslissende pass of actie. Soms heeft dat balverlies tot gevolg. Halverwege de eerste helft eindigt bijvoorbeeld drie keer op rij een Ajax-aanval door inleveren van Gloukh. Dat levert in geen van die gevallen een gevaarlijke tegenstoot op van Telstar.
Ondersteunend beeld bij het artikel© ESPN
Ajax houdt in veel gevallen vijf spelers achter de bal. Behalve verdedigers Ko Itakura, Youri Baas en Lucas Rosa zijn dat vaak controlerende middenvelders Youri Regeer en Sean Steur. Dat kwintet geeft Ajax stabiliteit bij het opvangen van counters na balverlies van Gloukh.
Op de momenten dat Ajax zelfs een tegenaanval inzet, staan in dit systeem vaak zelfs nog meer spelers achter de bal. Op die momenten zijn de vleugelaanvallers en Dolberg vaak de enige offensieve krachten, met daarachter een blok van vijf verdedigers en twee controlerende middenvelders. Met zoveel bescherming is het geen ramp als Gloukh een keer slordig is.
we hebben wel een aardige aanval met Dolberg en Godts er nog bij.